ارزش افزوده ارزشی است که به عوامل تولیدی یا مواد خام، اضافه می¬شود. در قانون مالیات، به تفاوت میان ارزش کالا و خدمات عرضه شده با آن و خدمات خریداری شده، در یک بازه زمانی مشخص، ارزش افزوده گفته می شود؛ به عبارتی دیگر ارزش افزوده را می توان فروش منهای خرید دانست. با توجه به اینکه تمامی مردم با خرید کالاهای مختلف، روزانه بارها مالیات ارزش افزوده را پرداخت میکنند و این نوع مالیات جزء جدایی ناپذیر از زندگی ما شده، اهمیت بسیار زیادی نیز دارد. از طرفی تمامی سازمانها نیز بایستی اظهارنامه مالیاتی ارزش افزوده خود را تسلیم سازمان امور مالیاتی کنند.با توجه به مهلت تعیین شده از طرف سازمان امورمالیاتی کشور برای ارسال اظهارنامه ارزش افزوده، چنانچه مودیان در زمان مقرر، اظهارنامه خود را ارسال نکنند، مشمول پرداخت جریمه خواهند شد. همچنین باید بدانند این جریمه جزو جرایم مالیاتی غیر قابل بخشش است.
بر اساس قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۴۰۰، این مالیات از مصرفکننده نهایی دریافت میشود، ولی مؤدی (فروشنده یا ارائهدهنده خدمت) موظف به وصول و واریز آن به سازمان امور مالیاتی است.
| دوره عملکرد | مهلت ارسال اظهارنامه | مهلت پرداخت |
|---|---|---|
| بهار | تا ۱۵ تیر | تا ٣١ تیر |
| تابستان | تا ۱۵ مهر | تا ٣٠ مهر |
| پاییز | تا ۱۵ دی | تا ٣٠ دی |
| زمستان | تا ۱۵ فروردین سال بعد | تا ٣١ فروردین |
💡 تأخیر در هر مرحله موجب جریمه دوبرابری (۲٪ در ماه) میشود.
فرمول ساده محاسبه VAT:
مالیات ارزش افزوده پرداختی = ۹٪ × (مبلغ فروش – خرید مشمول)
مثال:
اگر شرکتی در یک فصل ۲ میلیارد فروش و ۱ میلیارد خرید داشته باشد:
۹٪ × (۲ – ۱) میلیارد = ۹۰ میلیون تومان مالیات قابل پرداخت
یکی از پرتکرار ترین سوالاتی که در مورد نرخ مالیات ارزش افزوده مطرح میشود این است که «مالیات بر ارزش افزوده چند درصد است؟»؛ در پاسخ به این سوال باید گفت از تاریخ اجرایی شدن قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده در سال 1404، اظهارنامه ارزش افزوده بهصورت مجموع مالیات و عوارض با نرخ 10 درصد برای عموم کالاها محاسبه میشود. بااینحال، کالاهای معدودی هم هستند که با نرخی متفاوت مشمول مالیات ارزش افزوده خواهند بود یا از این مالیات معاف هستند. برای پرداخت مالیات ارزش افزوده کالاهای مشمول این قانون، مودیان پس از ارسال اظهارنامه از طریق سامانه مالیاتی، باید در موعد مقرر نسبت به پرداخت مالیات اقدام کنند.
سازمان امورمالیاتی کشور برای ارسال اظهارنامه ارزش افزوده مهلتی را تعیین میکند و در صورتی که مودیان در زمان تعیین شده اقدام به ارسال اظهارنامه ارزش افزوده نکنند به آنها جریمه تعلق میگیرد و این جریمهها قابل بخشش نیستند.
توجه داشته باشید حتی در صورتی که شرکت یا مشاغل اشخاص حقیقی و حقوقی هیچ فعالیت مالی نداشته باشد، بازهم این اشخاص موظف هستند اظهارنامه ارزش افزوده را تسلیم سازمان امور مالیاتی کنند و اگر میخواهند که جریمه به آنها تعلق نگیرد باید اظهارنامه با ارزش افزوده را سفید و همراه با مدارک مربوطه ارائه کنند؛ پس نداشتن فعالیت مالی نباید دلیلی برای ارسال نکردن اظهارنامه ارزش افزوده باشد.
در ادامه میتوانید مواردی که باعث میشود به مشمولان پرداخت مالیات بر ارزش افزوده جریمه تعلق بگیرد را مشاهده کنید:
مشمولان در مهلت تعیین شده اقدام به ثبت نام در سامانه نکنند.
صادر نکردن صورتحساب به خریدار کالا یا خدمات.
ثبت نادرست ارزش ریالی کالا یا خدمات در صورتحساب رسمی که کد اقتصادی دارد.
ثبت و تکمیل نکردن اطلاعات صورت حساب قانونی توسط فروشنده کالا یا خدمات.
تحویل ندادن اظهارنامه قانونی.
ارائه نکردن دفاتر قانونی پلمپ شده شرکتها و به طور کلی مؤسسات مشمول قانون مالیاتی.
مودیان با پرداخت نکردن بدهی یا تقسیط در مهلت تعیین شده علاوه بر پرداخت کامل مالیات ملزم به پرداخت جریمه نیز میشوند.
کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی مشمول قانون مالیات بر ارزش افزوده، برای این که مشمول جریمه نشوند، باید از انجام موارد بالا خودداری کنند.
بله. طلافروشان برای اجرت طلاهای ساخته شده خود باید مالیات ارزش افزوده پرداخت کنند و این مالیات بر سایر مراحل مثل خرید مواد اولیه اعمال نمی شود.
خیر، حقوق و دستمزد کارمندان مشمول قانون مالیات ارزش افزوده نمی شود.
